Αθήνα, 2 Δεκεμβρίου, 2020

Ψυχιατρική ανάλυση του Ερντογάν από τον πρόεδρο του ΚΕΘΕΑ – Του Κρικόρ Τσακιτζιάν

Με ένα κείμενο που φέρει τον τίτλο, «Οι μιναρέδες και η ύβρις του Ερντογάν», ο ψυχίατρος κ. Χρίστος Λιάπης, προσπαθεί να μας παρουσιάσει την ταραγμένη προσωπικότητα του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

krikor 1 Του: Κρικόρ Τσακιτζιάν 

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είναι μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα που απασχολεί την Ελλάδα εδώ και είκοσι χρόνια.

Τελευταία μάλιστα, εξελίχθηκε στον μεγαλύτερο Τούρκο αντίπαλο που συναντήσαμε, μετά τον Κεμάλ Ατατούρκ.

Πρόκειται για ένα πολιτικό, στην αντίπερα όχθη του Αιγαίου, που μας έδειξε τα χίλια πρόσωπα που έκρυβε όλα αυτά τα χρόνια.

WikiLeaks | Έβγαλαν στη φόρα 300.000 email του κόμματος του Ερντογάν
WikiLeaks – Ερντογάν

Από επαναστάτης δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, εξελίχθηκε σε φίλο της Ελλάδας και στη συνέχεια, αφού εδραιώθηκε στην ηγεσία της χώρας του, μεταλλάχθηκε στο μεγαλύτερο εχθρό μας, ο οποίος εποφθαλμιά ό,τι έχουμε κερδίσει με αγώνες και με αίμα, να μας το πάρει πίσω και να ακυρώσει κάθε διεθνή συνθήκη, ακόμη και κάθε διμερή συμφωνία.

Ταυτόχρονα, γυρνώντας πίσω και την ίδια του τη χώρα, σε εποχές μεσαιωνικές, με σουλτανάτα και σουλτάνους, όπου σε μια τέτοια θέση ονειρεύεται και τον εαυτό του.

Πρόκειται για μια περίπτωση απόλυτου μονάρχη, ο οποίος χρήζει ψυχιατρικής εξέτασης. Είναι φανερό ότι έχει χάσει τα λογικά του και παράλληλα διακατέχεται από μεγαλομανία και μεγαλοϊδεατισμό.

Την ψυχιατρική διάγνωση, αναλύοντας το χαρακτήρα του και τη συμπεριφορά του, όλα αυτά τα χρόνια, με αποκορύφωμα την σημερινή του προκλητικότητα, μας παρουσιάζει, ο κ. Χρίστος Χ. Λιάπης MD, MSc, PhD Ψυχίατρος – Διδάκτωρ Παν/μίου Αθηνών.

OΙ ΜΙΝΑΡΕΔΕΣ ΚΑΙ Η ΥΒΡΙΣ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

«Οι μιναρέδες είναι οι λόγχες.

Οι τρούλοι είναι τα κράνη.

Οι πιστοί είναι ο στρατός.

Τα τζαμιά είναι τα στρατόπεδά μας».

Τους στίχους αυτούς, διασκευασμένους από το ποίημα του Τούρκου λογοτέχνη και πολιτικού ακτιβιστή, Ziya Gökalp είχε απαγγείλει ο ίδιος ο Ερντογάν, σε συλλαλητήριο, το 1997, ως  Δήμαρχος Κωνσταντινουπόλεως.

Αυτό του κόστισε 4 μήνες στη φυλακή και καθαίρεση από το αξίωμα του Δημάρχου για υπόθαλψη θρησκευτικού μίσους, καθώς θεωρήθηκε  ότι με την απαγγελία του ποιήματος εκφράζει επεκτατικές βλέψεις έναντι των γειτονικών χωρών και είναι αντίθετος με τις θέσεις και τις αρχές του Κεμάλ Ατατούρκ.

Δείτε σχετικά: Αγιά Σοφιά: Τρεις χιλιάδες μολύνθηκαν με κορονοϊό στη φιέστα

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, πως η απόφαση του Ταγίπ Ερντογάν για μετατροπή της Άγια-Σοφιάς σε τζαμί είναι ένα θέμα που, εκτός από τις διεθνείς συνθήκες και τις διμερείς μας σχέσεις, τις οποίες αναπόδραστα περιπλέκει και τις θρησκευτικές και πολιτισμικές αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκαλεί, αφορά στην άσκηση εξουσίας και στην αλληλεπίδρασή της με το ταπεραμέντο του συγκεκριμένου πολιτικού ηγέτη.

Προσεγγίζοντας το θέμα από όλες τις απόψεις της ουσίας, αλλά και της δεοντολογίας, τονίζουμε πως η πολιτική ψυχιατρική (ως διεπιστημονικό πεδίο, καλούμενο αγγλιστί «political psychiatry») δεν έρχεται να εισφέρει στη δημόσια και διεθνή συζήτηση, ψυχαναλύοντας ή διαγιγνώσκοντας, και μάλιστα εκ του μακρόθεν, συγκεκριμένους πολιτικούς, όπως ο ηγέτης μιας γείτονος χώρας την οποία, μάλιστα, θέλουμε, να την ονομάζουμε «φιλική». Η ψυχιατρική, όμως, δεν είναι μόνο η ιατρική επιστήμη της διάγνωσης και αντιμετώπισης των ψυχικών παθήσεων.

Αγιά Σοφιά - Ταγίπ Ερντογάν
Αγιά Σοφιά – Ταγίπ Ερντογάν

Στον βαθμό που όλες μας οι αποφάσεις -είτε είμαστε άνθρωποι της καθημερινότητας, είτε πολιτικοί, είτε πολιτικοί ηγέτες- διαμεσολαβούνται από συγκεκριμένες ανατομικές δομές του εγκεφάλου μας, η ψυχιατρική μπορεί να οριστεί και ως η επιστήμη της λήψης των αποφάσεων.

Δυστυχώς τελευταία -και όχι μόνο τελευταία, όπως έχω αναφέρει και κατά το παρελθόν σε δημόσιες τοποθετήσεις μου- ο Ερντογάν δείχνει ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο.

Πρώτα από όλα, δεν χρειάζεται να υπάρχει συγκεκριμένη παθολογία ή συγκεκριμένο ταπεραμέντο ώστε κάποιος ηγέτης να είναι άστατος, να είναι προκλητικός ή -τουναντίον και συχνά ταυτόχρονα- να είναι χρήσιμος για τη χώρα του ή για τις επιδιώξεις του λαού του, αλλά επιβλαβής για την απέναντι χώρα, που εν προκειμένω και δυστυχώς, λόγω γεωγραφίας και ιστορίας, είναι η πατρίδα μας.

Δείτε σχετικά: Αγιά Σοφιά: Ανοιχτή όλο το 24ωρο με εντολή Ερντογάν για προσευχή μουσουλμάνων

Είναι γνωστή, βέβαια, η παροιμία πως «όταν κρατάς σφυρί τα βλέπεις μετά όλα ως καρφιά», αλλά δεν μπορώ να ξεφύγω από τη φαινομενολογία και την ανίχνευση του «Συνδρόμου της Ύβρεως», το οποίο είναι το πρώτο που έρχεται στο μυαλό μου όταν καλούμαι να ερμηνεύσω το ταπεραμέντο ενός προκλητικού πολιτικού ηγέτη, καθώς για το σύνδρομο αυτό έχω δημοσιεύσει τόσο με τον Καθηγητή μου στο Πανεπιστήμιο του Tufts, Nassir Ghaemi, όσο και με τον Λόρδο David Owen, πρώην Υπουργό εξωτερικών της μεγάλης Βρετανίας – (link.springer.com).

Το «Σύνδρομο της Ύβρεως έχει συγκεκριμένα κριτήρια και, ουσιαστικά, έχει να κάνει με μια αλλοίωση που επισυμβαίνει στην προσωπικότητα του ηγέτη, τόσο σε επίπεδο επιλογών, όσο και σε επίπεδο συμπεριφοράς, λόγω της άσκησης εξουσίας, με απόλυτο χαρακτήρα και για μακρύ χρονικό διάστημα.

Ο Ερντογάν έχει ασκήσει, πρακτικά, απόλυτη εξουσία για μεγάλο χρονικό διάστημα και ως εκ τούτου εμφανίζει κάποια από τα χαρακτηριστικά αυτού του συνδρόμου.

Δείχνει ότι αντιλαμβάνεται όλη την πολιτική αρένα, τόσο στο εσωτερικό της Τουρκίας όσο και στο διεθνές επίπεδο, ως μια τεράστια θεατρική σκηνή όπου μπορεί να κερδίσει δόξα και επιτυχία, και μέσα σε όλο αυτό το ψυχο-πολιτικό πλέγμα είναι σε έναν βαθμό δικαιολογημένος, από τη σκοπιά της προώθησης των δικών του συμφερόντων.

Από ένα σημείο και μετά -όμως- αρχίζει να γίνεται ενοχλητικός και επικίνδυνος, τόσο ο ίδιος όσο και ο σχεδιασμός του για να αναδείξει την Τουρκία σε περιφερειακή δύναμη και όχι απλά σε μια δυναμική χώρα η οποία προασπίζει τα εθνικά της συμφέροντα και τα εθνικά της δίκαια.

Ο Τούρκος ηγέτης, δείχνει ότι πολλές φορές είναι επιπόλαιος και δεν δίνει ιδιαίτερη προσοχή στις λεπτομέρειες.

Ταυτόχρονα, προσπαθώντας να χειρισθεί την ψυχολογία των μαζών, δείχνει να προβαίνει σε δηλώσεις και τοποθετήσεις με στόχο το δικό του εσωτερικό ακροατήριο, υιοθετώντας την προκλητικότητα στη στάση του κατά της Ελλάδας, κατά άλλων χωρών, αλλά και κατά παντός διαφωνούντος με τα μεγαλεπήβολα εθνικά σχέδια του Πανοθωμανισμού του, μέσα από μια Μεγάλη Τουρκία, τη «Γαλάζια Πατρίδα», όπως για παράδειγμα ο Οίκος «Μoodies» που υποβάθμισε παλαιότερα την πιστοληπτική ικανότητα της οικονομίας της Τουρκίας, εισπράττοντας την ανεξέλεγκτη μήνιν του «Σουλτάνου».

Δείτε σχετικά: Ερντογάν: Ξεκινάμε γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο

Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να διαχωρίσουμε τα πράγματα σε δύο δρόμους ανάλυσης.

Ο ένας δρόμος έχει να κάνει με το εάν ο Ερντογάν συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο, καθαρά για λόγους επικοινωνίας και στρατηγικής και ο δεύτερος δρόμος σχετίζεται με το κατά πόσον μια τέτοια πολιτική μπορεί να είναι προϊόν, μιας εσωτερικής του κατάστασης η οποία τον κάνει να χάνει σιγά-σιγά το κριτήριο της πολιτικής νηφαλιότητας.

Φυσικά, ο δεύτερος δρόμος μπορεί να αποβεί ακόμα πιο επικίνδυνος, αλλά και η πρώτη οδός είναι ιδιαίτερα επισφαλής, διότι ποτέ δεν ξέρεις εάν μια επικοινωνιακή στρατηγική πρόκλησης, μια στρατηγική -δηλαδή- που ρίχνει λάδι στη φωτιά, δοκιμάζοντας τις αντοχές μιας ενδεχόμενα ευένδοτης αντίπαλης πλευράς, όπως ίσως φαίνεται στα μάτια του η ελληνική πλευρά, ή και ολόκληρη η Ευρώπη, μπορεί να πάρει επικίνδυνες διαστάσεις.

Πότε μπορεί να γίνει -δηλαδή- ένα επεισόδιο, όπως αυτό με τον παλαιότερο εμβολισμό ελληνικού πλοίου, ή όπως αυτό με τη σύλληψη των Ελλήνων στρατιωτικών στον Έβρο, το οποίο ενδέχεται να μην περιοριστεί τοπικά, αλλά να λάβει διαστάσεις γενικευμένης σύρραξης.

Μακρόν, Μέρκελ, Ερντογάν
Μακρόν, Μέρκελ, Ερντογάν

Πρέπει, λοιπόν, να διαχωρίσουμε αυτό που είναι πραγματική πρόθεση και πραγματική απόφαση και βούληση και άσκηση πολιτικής του ηγέτη, από αυτό που υφαίνεται ως  επικοινωνιακό παιχνίδι.

Αρχίζουμε και ανησυχούμε όταν φαίνεται πως ένας ηγέτης προβαίνει σε αποφάσεις και σε προκλητικότητες όχι επειδή αυτός είναι ο στρατηγικός του σχεδιασμός, υπό το κράτος της λογικής και των κανόνων της επωφελούς επικοινωνίας του με το εσωτερικό ή το εξωτερικό του ακροατήριο, ή της διαπραγματευτικής του τακτικής, αλλά όταν αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας ψυχολογικής κατάστασης η οποία ενδέχεται να τον εμποδίζει να σκεφτεί λογικά.

Η προπαγάνδα, τώρα, που ασκεί ο Ερντογάν για εσωτερική κατανάλωση, μέσα από προσβλητικές για τον Ελληνισμό, την Ορθοδοξία, αλλά και όλη τη Χριστιανοσύνη, κινήσεις, όπως η μετατροπή της Αγία-Σοφίας σε τζαμί, είναι επικίνδυνη, και πρέπει να ανησυχεί τη διεθνή κοινότητα, καθώς αυτό το παιχνίδι που παίζει με την φωτιά, δύναται να αποβεί για όλους και ιδιαίτερα για την Ελλάδα επικίνδυνο.

Αυτό που πρέπει, όμως, να κρατήσουμε περισσότερο, είναι ότι δεν υπάρχουν ψυχιατρικά ή φυλετικά στερεότυπα στις διεθνείς σχέσεις.

Κάθε στιγμή πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για την τοξική επίδραση της εξουσίας στα ταπεραμέντα των ανθρώπων.

Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν - Γαλάζια Πατρίδα
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν – Γαλάζια Πατρίδα

Από εκεί και πέρα, πρέπει εμείς οι ίδιοι να θωρακίσουμε τη χώρα μας και εμείς να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε είτε τον επικοινωνιακό τακτικισμό είτε την ψυχοπαθολογία ξένων ηγετών όταν αυτά κλιμακώνονται σε μέγεθος απειλών ή απαράδεκτων, συμβολικά και ουσιαστικά, προκλήσεων.

Ας θυμηθούμε πως το διάστημα που ο Ερντογάν ήταν στη φυλακή, Έλληνες πολιτικοί τον είχαν επισκεφτεί, σημειώνοντας παράλληλα πως ένα από τα χαρακτηριστικά του «Συνδρόμου της Ύβρεως» είναι και η ακλόνητη πίστη, αυτών που το εμφανίζουν, πως θα δικαιωθούν σε ένα άλλο, μεγάλο, δικαστήριο, αυτό  της Ιστορίας.

Δεν ξέρουμε όταν ο Ερντογάν ήταν φυλακισμένος αν είχε τέτοια πίστη….

Χρίστος Χ. Λιάπης MD, MSc, PhD – Ψυχίατρος – Διδάκτωρ Παν/μίου Αθηνών – chliapis@yahoo.gr

Δείτε επίσης:

Γιατί αποφάσισε ο Ερντογάν να κάνει τζαμί την Αγιά Σοφιά – Του Κρικόρ Τσακιτζιάν

Σχόλια

Αφήστε το σχόλιό σας

Please enter your comment!
Please enter your name here

Όλα τα άρθρα

Κούγιας και Σκορδά: «Σκοτώθηκαν» on air για τον Σφακιανάκη (video)

Ζωντανή σύνδεση με τον Αλέξη Κούγια, ο οποίος έχει αναλάβει συνήγορος υπεράσπισης στην υπόθεση με το Νότη Σφακιανάκη, είχαν το πρωί της Τετάρτης στο...

Σεισμός τώρα στη Θήβα – Αισθητός στην Αθήνα

Σεισμός τώρα - Σεισμική δόνηση 4,5 ρίχτερ σημειώθηκε πριν λίγο με επίκεντρο κοντά στη Θήβα. Σύμφωνα με το Ευρωμεσογειακό Σεισμολογικό Κέντρο, το μέγεθος του σεισμού...

Νότης Σφακιανάκης: Αναβάλλεται αορίστως η δίκη του

«Η  εκδίκασή της αναβάλλεται αορίστως, αφού ο κύριος Νότης Σφακιανάκης έχει αφεθεί ελεύθερος και λόγω covid» ανακοίνωσε ο Αλέξης Κούγιας. Δεν θα εκδικαστεί τελικά σήμερα...

GNTM 3 – Spoiler: Άλλη μια δυνατή αποχώρηση (video)

Οι δοκιμασίες στο GNTM 3 γίνονται ακόμα πιο δύσκολες όσο περνάει ο καιρός, κάτι που διαπιστώσαμε και χτες. Η Ξένια όχι μόνο κατάφερε να δει...

Σαντορίνη: Δείτε τον 20χρονο που έκαψε τον 69χρονο ξενοδόχο (photo)

Καταιγιστικές οι αποκαλύψεις για την άγρια δολοφονία του 69χρονου επιχειρηματία, Νίκου Χάλαρη, στη Σαντορίνη. Σοκάρουν τα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας για τη...

Γερμανία: Αυτοκίνητο έπεσε σε πεζούς – Νεκροί και τραυματίες (video)

Γερμανία: Η αστυνομία της γερμανικής πόλης Τρίερ επιβεβαίωσε ότι δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν την Τρίτη, όταν αυτοκίνητο έπεσε πάνω σε πεζούς, όπως μεταδίδει το Reuters. Τουλάχιστον...

Ακολουθήστε μας

47,552ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,639ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Δημοφιλή

Σεισμός τώρα στη Θήβα – Αισθητός στην Αθήνα

Σεισμός τώρα - Σεισμική δόνηση 4,5 ρίχτερ σημειώθηκε πριν λίγο με επίκεντρο κοντά στη Θήβα. Σύμφωνα με το Ευρωμεσογειακό Σεισμολογικό Κέντρο, το μέγεθος του σεισμού...

Συνελήφθη ο Νότης Σφακιανάκης – Τι βρήκαν στο αυτοκίνητο του

Συνελήφθη ο Νότης Σφακιανάκης, σε τυχαίο αστυνομικό έλεγχο για την τήρηση των μέτρων κατά του κορονοϊού. Αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ σταμάτησαν για έλεγχο τον γνωστό...

Νότης Σφακιανάκης: Με χειροπέδες στον εισαγγελέα (video)

Ο γνωστός τραγουδιστής, Νότης Σφακιανάκης που συνελήφθη το βράδυ της Κυριακής με ένα περίστροφο και μικροποσότητα ναρκωτικών έφτασε λίγο πριν τις 11:00 το πρωί...

Νότης Σφακιανάκης: Αναβάλλεται αορίστως η δίκη του

«Η  εκδίκασή της αναβάλλεται αορίστως, αφού ο κύριος Νότης Σφακιανάκης έχει αφεθεί ελεύθερος και λόγω covid» ανακοίνωσε ο Αλέξης Κούγιας. Δεν θα εκδικαστεί τελικά σήμερα...

Ραχήλ Μακρή: Σκληρή απάντηση για το εξώδικο στον Κοκλώνη (έγγραφο)

Η Ραχήλ Μακρή συμμετείχε στο J2US που παρουσιάζει Νίκος Κοκλώνης ο καθώς θέλησε να δώσει τα χρήματα που θα έπαιρνε για φιλανθρωπία αλλά έχει...

Μητσοτάκης για άρση lockdown: Δεν πρέπει να μιλάμε με ημερομηνίες (video)

«Δεν πρέπει να μιλάμε με ημερομηνίες αλλά με επιστημονικά δεδομένα», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνεδρίαση του Υπουργικού. «Η κατάσταση βαίνει οριακά καλύτερη. Έχουμε πια,...
KISSOS BANNER 336x280 TELIKO GIF